حفاظت از آثار اصیل (مقالاتی در گرامیداشت یوکا یوکیلهتو)
یوکا یوکیلهتو (۱۹۳۸ - ۲۰۲۳) یکی از پژوهشگران، صاحبنظران، و کارشناسان زبدۀ میراث فرهنگی در سطح جهان بود. او سالها با مؤسسات معتبری همچون ایکروم و ایکوموس از نزدیک همکاری کرد و در بسیاری از گزارشها و انتشارات این دو مؤسسه، و همچنین سازمان میراث جهانی، نقش اصلی داشت.
او که زادۀ فنلاند بود، بیشتر عمر خود را در رم گذراندو بهعلت آشنایی با مکتب ایتالیایی و در عین حال تحصیل در انگستان در مقطع دکتری، پیونددهندۀ تفکرات و شیوۀ عمل مکتب اروپای قارهای و حوزۀ انگلوساکسون بود. اما تأثیرگذاری او بسیار فراتر از قارۀ اروپا، در آسیا، آفریقا، و اقیانوسیه مشهود است و نقشی مهم در شکلگیری حفاظت پیشرو از میراث فرهنگی در بسیاری از کشورهای قارههای مذکور داشته است. بخشی از این تأثیرگذاری در شماری از مقالات این کتاب ذکر شده است.
تسلط او بر تاریخ حفاظت مدرن، فلسفه، نظریههای حفاظت، و آموزهها و روالهای روزآمد از او شخصیتی ممتاز ساخته بود که ظهور آن را میتوان در کتاب مهم او، تاریخ حفاظت معماری، که بیشک مهمترین اثر در زمینۀ نظریهها و عمل حفاظت بهزبان انگلیسی تا امروز است، دید؛ کتابی که حاوی بخشی از رسالۀ دکتری او در حفاظت معماری است.
کتاب حاضر بهمناسبت گرامیداشت بازنشستگی او از مؤسسۀ ایکروم و بهابتکار آن مؤسسه منتشر شده است. بخشی از مقالات به زندگی و شخصیت یوکا یوکیلهتو اختصاص دارد. خوانندگان میتوانند در این بخش منش و اخلاق حرفهای یک صاحبنظر و کارشناس میراث فرهنگی را بشناسند. بخش دوم کتاب اختصاص به حفاظت دارد و حاوی مقالات مهمی در این باره است که بهقلم متخصصان برجستهای از سراسر جهان، از جمله ایران، نوشته شده است. در این مقالات موضوعاتی از جمله دیدگاههای غیراروپایی و غیرکالبدی به حفاظت، اهمیت تصویرسازی و اصطلاحات در حفاظت، و بحث مالکیت مطرح شده است. بخش سوم اختصاص به مبحث اصالت، که از مباحث موردعلاقۀ یوکا یوکیلهتو بود، دارد. مقالات این بخش به دشواری و پیچیدگی این مفهوم از زوایای گوناگون پرداختهاند و تجارب ارزشمندی از استرالیا و ژاپن را معرفی میکنند که تاکنون در متون فارسی مطرح نشده است.
مترجمان امیدوارند که این کتاب و مقالات ارزشمند آن سهمی در ارتقای تفکر دربارۀ میراث فرهنگی و حفاظت آن در ایران، مخصوصاً برای دانشجویان و پژوهشگران جوان کشور، داشته باشد.
