درآمدی بر زیباییشناسی قوه چشایی
نوشته فاطمه دلفانی بلوچ
خورد و خوراک به عنوان مقولهای که به بنیادینترین نیازهای انسان مربوط میشود، امکان ارتقا جایگاه و ارزش نگاهی کاوشگرانه به مثابۀ امر زیبا را داشته باشد. کتاب پیش رو به مطالعۀ زیبایی شناسی قوۀ چشایی و خورد و خوراک پرداخته است. پرسش اصلی که کتاب حول محور آن شکل گرفته، از این قرار است: چگونه غذا و مقولات چشایی به مثابۀ خوراک را میتوان در دسته آثار هنری قرار داد؟ قوۀ چشایی در اینجا چیزی جدای از ذائقه به عنوان داوری زیباییشناختی یا تنوع در ذوق بوده و منظور از آن اشاره به معنای استعاری ذائقه نیست بلکه به معنای تحتاللفظی آن توجه شده است. به عبارتی دیگر نویسنده به دنبال پاسخ به سوالاتی است از قبیل آنکه: آیا آنچه مینوشیم، میخوریم و یا میپذیم دارای ویژگیهای ً آیا غذا یا ابژۀ متعلق چشایی میتواند هنر باشد؟ اگر خیر، زیبایی شناختی اند؟ متعاقبا فقدان چه عناصری منجر به این شده که خوراک را از دایره هنرها و تجربۀ چشایی را از حیطه تجارب زیبایی شناختی طرد کنیم؟ و اگر آری، چه ویژگیهایی در خورد و خوراک به عنوان مقولات متعلق قوۀ چشایی وجود دارند که باعث می شوند غذا را هنر و تجربه بصری، چشایی، بویایی و پخت یا خورد آن را تجربهای زیباییشناختی بنامیم؟